19 ژوئن 2024 - بر اساس مطالعه جدیدی که توسط محققان دانشکده ی سلامت جمعیت آکسفورد انجام شده است، افرادی که از سلامت متابولیکی ضعیفی برخوردار هستند، بیشتر در معرض مشکلات حافظه و تفکر و سلامت ضعیف تر مغز قرار دارند. این مطالعه بزرگترین مطالعه در مورد سلامت متابولیک و مغز تا به امروز است که در ژورنال Diabetes Care با عنوان "ارتباط سندرم متابولیک با تصویربرداری عصبی و پیامدهای شناختی در بیوبانک بریتانیا" منتشر شده است.

سلامت متابولیک ضعیف، که همچنین به عنوان "سندرم متابولیک" شناخته می شود، به عنوان داشتن سه مورد یا بیشتر از موارد زیر تعریف می شود: اندازه ی دور کمر بزرگ، تری گلیسیرید بالا، فشار خون بالا، قند خون بالا، و سطوح پایین کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا( HDLیا کلسترول خوب).

در سطح جهان، از هر چهار بزرگسال، یک نفر با سندرم متابولیک زندگی می کند.

مطالعات قبلی نشان داده اند که داشتن سلامت متابولیک ضعیف می تواند خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهد، اما مشخص نبود که آیا این امر با سلامت بدتر مغز حتی در افرادی که زوال عقل ندارند مرتبط است یا خیر. حفظ ساختار مغز و توانایی های شناختی برای پیری سالم بسیار مهم است زیرا از دست دادن هر دو می تواند بر سلامت مغز تأثیر منفی بگذارد و ممکن است نشان دهنده ی پیشرفت به سمت زوال عقل باشد.

محققان با تجزیه و تحلیل نتایج 37395 شرکت کننده در Biobank بریتانیا که زوال عقل نداشتند، این موضوع را بررسی کردند که آیا داشتن سلامت متابولیک ضعیف بر حجم مغز و توانایی های شناختی تأثیر می گذارد یا خیر. 7945 نفر از شرکت کنندگان هنگام پیوستن به مطالعه ی بیوبانک انگلستان، سلامت متابولیکی ضعیفی داشتند.

این مطالعه نشان داد که داشتن سلامت متابولیک ضعیف با موارد زیر مرتبط است:

•  حجم کل مغز کمتر و حجم کمتر ماده خاکستری که مسئول پردازش اطلاعات در مغز است.

•  افزایش هایپراینتنسیته ی ماده سفید، که نشانگر آسیب عروقی مغز است و قبلاً ارتباط آن با زوال عقل مشخص شده است.

•  مشکلات حافظه که با کاهش حجم هیپوکامپ و عملکرد بدتر در تست های شناختی حافظه فعال (نوعی حافظه کوتاه مدت) و حافظه اظهاری کلامی (توانایی به خاطر آوردن و تکرار اطلاعات) مشخص می شود.

•  عملکرد بدتر در آزمون های شناختی سرعت پردازش (سرعت پردازش اطلاعات)، استدلال شفاهی و عددی (توانایی درک و دستکاری کلمات و اعداد)، استدلال غیرکلامی (توانایی درک اطلاعاتی که به صورت کلمات یا اعداد ارائه نمی شوند، مانند تصاویر و نمودارها) و آزمون های عملکرد اجرایی (دخیل در برنامه ریزی و حل مسئله).

دکتر دانیال قریشی، کاندیدای دکتری در دانشکده ی بهداشت جمعیت در آکسفورد و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: یافته‌های مطالعه ما نشان می‌دهد که سلامت متابولیک ضعیف با کاهش حجم مغز و عملکرد شناختی بدتر همراه است و این ممکن است به توسعه ی زوال عقل در آینده کمک کند. تخمین زده می‌شود که تا 40 درصد از موارد زوال عقل ممکن است از طریق تغییر رژیم غذایی و شیوه زندگی قابل پیشگیری باشند، بنابراین، حفظ سلامت متابولیک فرد می تواند برای کاهش خطر زوال عقل و اختلالات مغزی مرتبط با آن بسیار مهم باشد.

دکتر توماس لیتلجانز، اپیدمیولوژیست ارشد در دانشکده ی بهداشت جمعیت آکسفورد و نویسنده ارشد این مطالعه، گفت: تصور می‌شود که سلامت متابولیک ضعیف‌تر نقش مهمی در خطر ابتلا به زوال عقل در آینده ایفا می‌کند. جالب توجه این است که یافته‌های ما نشان می‌دهد که با بدتر شدن سلامت متابولیک، سلامت مغز حتی در افراد بدون زوال عقل نیز تضعیف می شود.

این یافته‌ها در گروه‌های سنی مختلف از جمله گروه‌های سنی پنجاه، شصت و هفتاد سال ثابت بود. قدم بعدی تأیید این موضوع است که آیا پیشگیری، درمان و مدیریت بهتر بیماری های متابولیکی منجر به بهبود سلامت مغز در اواسط زندگی و بعد از آن می‌شود یا خیر.

مادلین والپرت، محقق انجمن دمانس بریتانیا، گفت: این مطالعه ی بزرگ اهمیت شناخت شرایطی را که می تواند خطر زوال عقل را افزایش دهد و علائم مشابه دمانس را نشان دهد، برجسته می کند. این یافته ها نشان داد که سندرم متابولیک حجم ماده خاکستری را کاهش می دهد، آسیب عروقی مغز را افزایش می دهد و بر توانایی شناختی در حوزه هایی مانند حافظه و سرعت پردازش تأثیر می گذارد - به موازات برخی از علائم بارز از زوال عقل.

او افزود: این شواهد لزوم درک چگونگی تعامل و تظاهر بیماری ها با شرایط همپوشانی را تقویت می کند، به ویژه به این دلیل که از هر 10 فرد مبتلا به زوال عقل، 9 نفر با یک بیماری سلامت بلندمدت دیگر نیز زندگی می کنند. درمان و مراقبت از افراد به صورت جامع، نه تنها برای رسیدگی به بیماری های مجزا، بلکه همچنین با توجه به تعامل بین بیماری های همراه و تأثیر ترکیبی آنها بر سلامت و رفاه کلی، مهم است.

محققان از داده‌های Biobank بریتانیا استفاده کردند که شامل بیش از نیم میلیون زن و مرد است که بین سال‌های 2006 و 2010 در سنین 40 تا 69 سال به این مطالعه پیوستند.از سال 2014 به بعد، بیش از 50000 شرکت کننده تحت ارزیابی های اضافی از جمله تصویربرداری از مغز و تکمیل طیف وسیعی از تست های شناختی قرار گرفتند. ترکیب این داده‌ها با اطلاعات دیگر، دانشمندان را قادر می‌سازد تا بینش‌های بی‌سابقه‌ای در مورد چگونگی ایجاد بیماری‌های ناشی از پیری ارائه کنند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2024-06-poor-metabolic-health-linked-worse.html